Impact van de verkeerde slaaphouding op de rug

Een verkeerde slaaphouding kan leiden tot een stijve rug en rugpijn. Dat geldt ook voor een matras dat niet de juiste ondersteuning biedt.


Half gedraaid op de zij: er ontstaat draaiing en spanning in nek en rug

spanning-in-nek-en-rug

 

Op de buik: erg belastend voor de nek en een beetje belastend voor de rug.

buiklig-spanning-nek-en-rug

 

Op de rug: beetje belastend voor de rug. Als het hoofd opzij draait: belastend voor de nek.

rugpijn-in-ruglig

 

De beste slaaphouding: op de zij met Body pillow

Nek, rug en schouders liggen in een neutrale positie en kunnen optimaal herstellen van de belasting van overdag (meer info: beste slaaphouding-minder klachten).

 

goede-slaaphouding-met-body-pillow

 

Chronische lage rugklachten

Soms is het duidelijk wat de oorzaak van chronische lage rugklachten is, zoals bij de ziekte van Bechterew (verstijving van de rug), reuma en een hernia. Vaak is de oorzaak echter onbekend of twijfelachtig. De grootste boosdoener is vermoedelijk een beschadigde tussenwervelschijf (discus). Daarnaast komen chronische klachten vanuit gewrichten en spieren regelmatig voor.

 

1. Chronische lage rugklachten door schade in de discus

De discus

LWK-en-HNP-en-discus

De discus is opgebouwd uit een kern met een soort vloeibare ‘gel’ erin. Daar omheen bevinden zich zo’n twintig lagen (lamellen) die samen een sterke ringvormige band vormen, de annulus. 

De vloeibare substantie in de kern van de discus blijft in een gezonde discus redelijk goed op zijn plaats: namelijk in de kern. Door een verkeerd gebruik van de rug kunnen lamellen echter gaan lekken. De kerninhoud kan dan in de annulus terecht komen. Soms scheuren er vezels, waardoor het lekken wordt bespoedigd. Soms ook niet.

Bovenaanzicht / dwarsdoorsnede:

Discus-dwars-enkel-lekkage-tussen-lamellen

 Lekkage in scheur annulus / Lekkage is uitgebreid tussen lamellen

Bij het bewegen van de rug vervormt alleen de discus, niet de wervels. Zonder die vervorming is er geen beweging van de rug mogelijk. Als vloeibaar materiaal uit de kern tussen de lamellen terecht is gekomen, dan kan de discus moeilijker vervormen. De rug is dan stijf en bewegen kan pijnlijk worden.

Mensen met chronische rugklachten die wat te lang in een gebogen houding hebben gezeten of gestaan, kunnen soms maar moeilijk weer rechtop gaan staan: het kost de discus moeite om op de juiste wijze te vervormen omdat de gelekte vloeistof uit de kern ‘in de weg zit’.

Hoe dit soort lekkages ontstaan en hoe dat kan leiden tot hernia en spit, wordt duidelijk uitgelegd in vier video's. Ook wordt de ipeltest uitgelegd en hoe je daarmee lekkages kunt terug dringen naar de kern. En rugpijn kan verbeteren!

De slaaphouding heeft vaak invloed op het ontstaan of in stand houden van chronische rugklachten (meer info: rugklachten en slapen).

 

2. Andere oorzaken van chronische lage rugklachten

Wervelgewrichten

Naast een beschadigde discus als oorzaak van chronische rugklachten, kunnen ook de gewrichten in de wervelkolom voor chronische klachten zorgen.

LWK-facet-gewricht

De locatie van een gewricht tussen twee wervels.

Ook voor gewrichtsklachten is de slaaphouding van belang. Wat de aandoening ook is, als gewrichten in een ontspannen middenpositie liggen, zijn de spanningen minimaal en ontstaan er minder klachten dan als dat niet het geval is. Voor meer info: rugklachten en slapen.

Spieren

Spieren kunnen ook zorgen voor chronische rugklachten, zoals bij fibromyalgie. Ook plaatselijke erwtvormige verhardingen in spieren – triggerpoints - kunnen hiervoor verantwoordelijk zijn.

triggerpoint-in-spier

Triggerpoint in een spier

Dit soort aandoeningen van spieren zijn veelal behandelbaar voor therapeuten.

Bekkengewrichten

Problemen in de bekkengewrichten kunnen eveneens leiden tot lage rugklachten. Hierbij zijn vooral de banden van deze gewrichten een beruchte bron van klachten.

Door scharende benen kan er spanning optreden in de bekkengewrichten waardoor klachten kunnen ontstaan of verergeren.

Chronische hoge rugklachten

Het gebied tussen de schouderbladen kan zorgen voor pijn achter het schouderblad en soms ook tot een ‘raar gevoel’ in de arm en een pijnlijk gevoel op de borst. Meestal zijn de gewrichten tussen de ribben en de wervelkolom daar de oorzaak van. Dit wordt vaak niet herkend. Als het de linker kant betreft, doet het wel eens aan een (dreigend) hartinfarct denken.

triggerpoints4

Rugklachten die uitstralen tot in de arm

Dit soort klachten vanuit, veelal vastzittende, rib-wervelverbindingen kunnen zowel het gevolg zijn van zithoudingen waarbij de schouders langere tijd naar voren gedrukt worden (hangen in een hoek van de bank) als door een verkeerde slaaphouding waarbij de schouders langere tijd naar voren hangen.

©2025, Auteur: Jan Willem Elkhuizen, fysiotherapeut en bewegingswetenschapper

RugRugklachtenSlaaphouding